Waternet

Over de geopolitiek van waterschaarste

Welkom bij Waternet

Deze website richt zich op de politieke uitdagingen van ontwikkeling en mogelijke waterconflicten in waterschaarse gebieden in het Midden-Oosten.
De informatie op deze site is ingedeeld in 3 hoofdthema's: de politieke impact van waterschaarste in het Jordaanbekken, een kijk op waterproblemen in het bredere Midden-Oosten en meer algemene aspecten van beheer van internationale watervoorraden.
Deze teksten maken deel uit van de Waternet-website, die hoofdzakelijk in het Engels is opgesteld. Een korte Nederlandse introductie is hieronder te vinden.

Speciaal voor geÔnteresseerden wordt er nu ook een Nederlandstalig luik aan de Waternet-website toegevoegd, waar we allerlei achtergrondinformatie samenbrengen over de thema's water, conflict en ontwikkeling. Daarnaast brengen we (geleidelijk aan) ook het waterbeleid in Vlaanderen in kaart

Inleiding: water, conflict en ontwikkeling

In maart 2005 ging het 'Internationaal Decennium voor Water en Ontwikkeling' van start.
Met dit decennium willen de Verenigde Naties internationale aandacht vestigen op de Millennium Ontwikkelingsdoelstellingen (MDG), meer bepaald op de doelstelling voor water: in 2015 moet het aantal mensen dat geen duurzame toegang heeft tot veilig water zijn gehalveerd.

Wat de waterproblematiek in het Midden-Oosten betreft, is de aandacht van de wereld niet zozeer gericht op de link tussen water en armoede, dan wel op de kwestie van 'waterconflicten' en 'rivieren van vuur'. Met dit soort verwoordingen, die gretig worden overgenomen in de media, wordt gesuggereerd dat het vooral de spanningen tussen landen onderling over gedeelde watervoorraden die het belangrijkste probleem vormen.

Op het eerst zicht lijkt het beeld van gewelddadige concurrentie over watervoorraden nog zo gek niet. In deze regio gaan veel landen sowieso al niet al te hartelijk met elkaar om, denk maar aan het IsraŽlisch-Arabische conflict of de argwaan tegenover Turkije, Iran of Saoudie-ArabiŽ. Toch schatten waarnemers de kans op het uitbreken van wateroorlogen tussen landen in het Midden-Oosten niet al te hoog in.
We hebben nog geen voorbeelden uit het verleden, ondanks het feit dat er al 30 jaar voor wateroorlogen wordt gewaarschuwd. Maar het is natuurlijk het beste om voorzichting te blijven met dat soort voorspellingen ...

Is er dan niets aan de hand? Verre van dat.
Een echt gevaar is de bedreiging die waterschaarste vormt voor de binnenlandse stabiliteit van landen in het Midden-Oosten. We hebben het hier dan over eco-conflicten: onder de druk van de groeiende bevolking en veranderingen in het milieu gaan de levensomstandigheden voor steeds grotere delen van de bevolking er op achteruit. Dit leidt tot steeds toenemende concurrentie over de al schaarse hulpmiddelen voor ontwikkeling, zoals water. Verschillende bevolkingsgroepen en maatschappelijke sectoren claimen hun aandeel, waarbij vooral de armsten en de meest kwetsbaren het meest benadeeld worden. Gebrek aan alternatieven kan in het ergste geval leiden tot vluchtelingenstromen en geweld. Dergelijke ontwikkelingen kunnen wel degelijk de druppel vormen die de emmer vol regionale problemen doet overlopen.

Opbouw van de site

De site bestaat uit vier grote blokken, die hieronder voorgesteld worden.

Het bekken van de Jordaan

Het bekken van de Jordaan is de belangrijkste focus van deze website (teksten in het Engels).
Er wordt ingegaan op het regionale waterbeleid en de moeilijkheden die ontstaan wanneer IsraŽl, Palestina, JordaniŽ, SyriŽ en Libanon dezelfde watervoorraden moeten delen.
Er zijn verwijzingen te vinden naar artikels, beleidsdocumenten, links naar andere websites en achtergrondinformatie over het regionale waterconflict.
Ga verder ... (Engelse pagina's)

Het Midden-Oosten

Op een breder niveau wordt er informatie aangeboden over een aantal belangrijke internationale watervoorraden in het Midden-Oosten, zoals het stroomgebied van Eufraat en Tigris (met Turkije, SyriŽ, Irak en Iran als oeverstaten), het Nijlbekken en de 10 oeverstaten, en andere casussen.
Ga verder ... (Engelse pagina's)

De internationale context voor het beheer van waterschaarste

Tenslotte gaat deze website in op de juridische en institutionele context van het beheer van internationale watervoorraden, met verwijzingen naar internationaal recht, internationale organisatie die te maken hebben met waterbeheer, en relevante rapporten.
Ga verder ... (Engelse pagina's)

Het Nederlandstalige luik van Waternet

bevat achtergrondinformatie over de thema's water, conflict en ontwikkeling. Er is momenteel een ontwerp te vinden voor een lespakket (leraren aardrijkskunde), er staan een aantal Nederlandstalige versies van artikelen, samenvattingen van lezingen, wat interessant cijfermateriaal en afbeeldingen.

Daarnaast brengen we (geleidelijk aan) ook het waterbeleid in Vlaanderen in kaart